റമദാനും ജീവിത വിശുദ്ധിയും

മനുഷ്യന്‍ താനെ പിറന്നുവീണതല്ലെന്നും അവന്റെ ഉയിര്‍പ്പിനുപിന്നില്‍ ഒരു ശക്തിയുണ്ടെന്നും ആ ശക്തിക്ക് നന്ദി കാണിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നുമുള്ള ബോധ്യത്തില്‍ നിന്നാണ് ആരാധനകള്‍ ഉടലെടുക്കുന്നത്. വ്യക്തിനിഷ്ഠമാണ് ദൈവത്തോടുള്ള ആരാധനകളില്‍ പ്രധാനമായവയെല്ലാം. മുസ്ലിംകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ആരാധനകള്‍ അല്ലാഹുവോടുള്ള അനുസരണത്തിന്റേയും അച്ചടക്കത്തിന്റേയും അടയാളമാണ്. ഓരോ ആരാധനയും അച്ചടക്കവും വിശുദ്ധിയും കൈവരിക്കാനുള്ള പരിശീലന പ്രക്രിയയാണ്.
പരിശുദ്ധ റമസാനില്‍ നോമ്പനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരോ വിശ്വാസിയും അവന്റെ ജീവിത വിശുദ്ധി കൈവരിക്കാനുള്ള പരിശീലനത്തിലാണ്. നോമ്പ് ഒരു പരിചയാണെന്നതാണ് ഇസ്ലാമിന്റെ അധ്യാപനം. തന്നെ എതിരിടാന്‍ വരുന്ന ദുഷ്ചിന്തകള്‍ക്കും പ്രവണതകള്‍ക്കും നേരെയുള്ള പരിചയായി നോമ്പ് വര്‍ത്തിക്കുമെന്നാണതിനര്‍ഥം. അതിനാവശ്യമായ നോമ്പിലുണ്ട് എന്ന് സാരം. തന്നോട് വഴക്കിടാന്‍ വരുന്നവനോട് ഞാന്‍ നോമ്പുകാരനാകുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞ് വഴിമാറി സഞ്ചരിക്കാനാണ് നോമ്പുകാരന്‍ നിര്‍ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. അത് കോപമെന്ന വികാരത്തിനു നേരെയുള്ള പ്രതിരോധ പരിശീലനം കൂടിയാണ്.

മാനസിക, ശാരീരിക, സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക വിശുദ്ധി നേടിയെടുക്കാന്‍ റമസാന്‍ വഴിയൊരുക്കുന്നുണ്ട്. നാക്കിനും നോക്കിനും മറ്റിന്ദ്രിയങ്ങള്‍ക്കുമെല്ലാം ഒരു മാസക്കാലം നിയന്ത്രണങ്ങളേര്‍പ്പെടുത്തി സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് നോമ്പ് നമുക്ക് നല്‍കുന്നത്. സൂറതുല്‍ ബഖറയില്‍ അല്ലാഹു സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ‘സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങളുടെ മുമ്പുള്ളവര്‍ക്ക് നിര്‍ബന്ധമാക്കപ്പെട്ട പോലെ നിങ്ങള്‍ക്കും നോമ്പ് നിര്‍ബന്ധമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിങ്ങള്‍ ദോഷബാധയെ സൂക്ഷിക്കാന്‍ വേണ്ടിയത്രെ അത്.'(2:183). മനുഷ്യനില്‍ ഭക്തിയും ജീവിത വിശുദ്ധിയും ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാനാണ് നോമ്പ് എന്ന് വ്യക്തമാക്കി പറയുകയാണിവിടെ. ഒരു ദിവസം മുഴുക്കെ പട്ടിണി കിടന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം ഒരാള്‍ നോമ്പുകാരനായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയില്ല. പ്രവാചകന്‍ അരുള്‍ചെയ്യുകയുണ്ടായി, ‘ഒരാള്‍ വ്യാജവാക്കുകളും അത്തരം പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല എങ്കില്‍ അവന്‍ ഭക്ഷണവും പാനീയവും ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് അല്ലാഹുവിന് യാതൊരു ആവശ്യവുമില്ല’ (ബുഖാരി). ഒരു നോമ്പുകാരന്‍ ചെറുതോ വലുതോ ആയ കുറ്റങ്ങളോട് അകന്നു നില്‍ക്കുന്നെങ്കില്‍ മാത്രമേ നോമ്പ് സ്വീകരിക്കപ്പെടൂ എന്നാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. അപ്പോഴാണ് ജീവിത വിശുദ്ധി നേടാന്‍ അവന് സാധിക്കുക. ഇത്തരത്തിലുള്ള നോമ്പ് ഒരുവന്‍ ഒരുമാസക്കാലം നിര്‍വഹിക്കുക വഴി അവന്‍ ജീവിത വിശുദ്ധി നേടും എന്നതില്‍ സംശയത്തിനിടയില്ല. അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി നേടിയെടുത്ത് സമൂഹത്തില്‍ വിശുദ്ധി കാത്ത് സൂക്ഷിച്ച് മാതൃകാധന്യമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് നടന്നടുക്കാന്‍ റമസാന്‍ പ്രേരകമാകണം.

വിശപ്പും ദാഹവും പേറുന്ന ഒട്ടനേകം സഹോദരങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള അവസരം കൂടി റമസാന്‍ നല്‍കുന്നുണ്ട്. ഈ അവസ്ഥയെ മനസ്സിലാക്കി പോകുന്നതിനപ്പുറം, ഗുണപരമായ ഇടപെടലുകളിലേക്ക് അത് വഴിനടത്തേണ്ടതുണ്ട്. സഹാനുഭൂതി പ്രവര്‍ത്തനഫലങ്ങളില്‍ ദാനധര്‍മങ്ങളിലൂടെ കാഴ്ചവെച്ച് സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക വിശുദ്ധി ഈ റമസാനില്‍ നേടിയെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ദാനധര്‍മങ്ങളും പുണ്യപ്രവൃത്തികളുമെല്ലാം അധികരിക്കാന്‍ വേണ്ടി തന്നെയാണ് സര്‍വശക്തനായ നാഥന്‍ എല്ലാറ്റിനും പതിവിലുമധികം പ്രതിഫലം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. നൈരന്തര്യമുള്ള പുണ്യപ്രവൃത്തികള്‍ റമസാനിനു ശേഷവും നിലനിര്‍ത്താന്‍ സാധിക്കുമ്പോഴാണ് റമസാനിന്റെ ചൈതന്യം നമ്മില്‍ വര്‍ത്തിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പറയാന്‍ സാധിക്കുക. ശാരീരികേച്ഛകള്‍ക്കുമേല്‍ ധര്‍മബോധത്തിനു മേല്‍ക്കൈ നേടാനും വിശുദ്ധി വര്‍ധിപ്പിച്ച് വ്യക്തിത്വം പ്രകാശമുള്ളതാക്കി മാറ്റാനും സാധിക്കുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ വ്രതം സാര്‍ഥമാകുന്നതും നാളേക്കുള്ള കരുതിവെപ്പാകുന്നതും.

By ഹുസൈൻ മടവൂർ @ ചന്ദ്രിക ദിനപത്രം

പരിധി വിടരുത്‌

"താഴ്മയോടു കൂടിയും രഹസ്യമായിക്കൊണ്ടും നിങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിനോട് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുക. പരിധി വിട്ട് പോകുന്നവരെ അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുക തന്നെയില്ല." [അദ്ധ്യായം 7 അഅ്റാഫ്‌ 55]

ആരധനകളുടെ കാമ്പും കാതലുമാണ് പ്രാർത്ഥന. പ്രാർത്ഥന അല്ലാഹുവോടായിരിക്കണം. അത്‌ ഭക്തിയോടും താഴ്മയോടും കൂടിയായിരിക്കണം. അഥവാ ഹൃദയം സ്പർശ്ശിക്കാതെയുള്ള ഉരുവിടലായിരിക്കരുത്‌. അതുപോലെ രഹസ്യവും സ്വകാര്യവുമായിക്കൊണ്ടാണ് പ്രാർത്ഥിക്കേണ്ടത്‌. അല്ലാതെ ഉച്ചത്തിലും പരസ്യമായും അല്ല ചെയ്യേണ്ടത്‌ എന്നൊക്കെ അല്ലാഹു മേൽ ആയത്തിലൂടെ അറിയിക്കുന്നു. നബി (സ) പറഞ്ഞു : "ജനങ്ങളേ, നിങ്ങൾ നിങ്ങളോട്‌ മയം കാണിക്കുവിൻ. നിങ്ങൾ വിളിച്ച്‌ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്‌ ബധിരനായ ഒരാളെയോ മറഞ്ഞു പോയ ഒരാളേയോ അല്ല. നിങ്ങൾ വിളിച്ചു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവൻ കേൾക്കുന്നവനും സമീപമുള്ളവനും തന്നെയാണ്." [ബുഖാരി, മുസ്‌ലിം]

"അതിരുവിടുന്നവരെ അവൻ ഇഷ്ടപ്പെടുകയില്ല" എന്നു അവസാനം പറഞ്ഞത്‌ ഒരു പൊതുതത്വമാണ്. അതിരുവിടൽ പ്രാർത്ഥനയിലും ഉണ്ടാകാറുള്ളതു കൊണ്ട്‌ അതിവിടെ അല്ലാഹു ഉണർത്തിയതാണ് . ഉദാഹരണമായി 1) പ്രാർത്ഥന വളരെ ഉച്ചത്തിൽ കൊണ്ടായിരിക്കുക. 2) ഭക്തി വിനയങ്ങൾക്ക്‌ യോജിക്കാത്ത മര്യാദകെട്ട വാക്കുകളും വാക്യങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുക. 3) ഇന്ന കാര്യം ഇന്നിന്നപോലെ ആക്കിത്തരണമെന്ന് കണിശമായ രൂപത്തിൽ ചെയ്യുക. 4) നന്നല്ലാത്തതും അല്ലാഹുവിങ്കൽ തൃപ്തികരമല്ലാത്തതുമായ കാര്യങ്ങൾക്ക്‌ വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുക. 5) പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്‌ അല്ലാഹു അല്ലാത്തവരോടോ അവരെ മുൻ നിർത്തിക്കൊണ്ടോ ആവുക. 6) ഉദ്ദേശിച്ച ഉത്തരം കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ നിരാശയും അതൃപ്തിയും പ്രകടിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ രീതിയിലുള്ളതെല്ലാം അതിരുവിട്ട പ്രാർത്ഥനകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

✍അമാനി മൗലവി
voiceofislah.com

നിഷ്ഫലമായ ദാനധർമ്മങ്ങൾ

"സത്യവിശ്വാസികളേ, (കൊടുത്തത്‌) എടുത്തു പറഞ്ഞുകൊണ്ടും ശല്യമുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടും നിങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ ദാനധര്‍മങ്ങളെ നിഷ്‌ഫലമാക്കിക്കളയരുത്‌. അല്ലാഹുവിലും പരലോകത്തിലും വിശ്വാസമില്ലാതെ ജനങ്ങളെ കാണിക്കാന്‍ വേണ്ടി ധനം ചെലവ്‌ ചെയ്യുന്നവനെപ്പോലെ നിങ്ങള്‍ ആകരുത്‌. അവനെ ഉപമിക്കാവുന്നത്‌ മുകളില്‍ അല്‌പം മണ്ണ്‌ മാത്രമുള്ള ഒരു മിനുസമുള്ള പാറയോടാകുന്നു. ആ പാറ മേല്‍ ഒരു കനത്ത മഴ പതിച്ചു. ആ മഴ അതിനെ ഒരു മൊട്ടപ്പാറയാക്കി മാറ്റിക്കളഞ്ഞു. അവര്‍ അധ്വാനിച്ചതിന്റെ യാതൊരു ഫലവും കരസ്ഥമാക്കാന്‍ അവര്‍ക്ക്‌ കഴിയില്ല. അല്ലാഹു സത്യനിഷേധികളായ ജനതയെ നേര്‍വഴിയിലാക്കുകയില്ല.'' (2:264)

ദാനം ലഭിച്ചവരെ വാക്കുകൊണ്ടോ പ്രവൃത്തികൊണ്ടോ ശല്യപ്പെടുത്തുക, ഇന്നവര്‍ക്ക്‌ ഇത്രയൊക്കെ ദാനം നല്‌കിയെന്ന്‌ ആരോടെങ്കിലും പറയുക ഇതൊക്കെ ദാനത്തിന്റെ പ്രതിഫലം നഷ്‌ടപ്പെടാന്‍ മാത്രമല്ല, അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷ ലഭിക്കാനും കാരണമായേക്കും. അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലം മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി ചെയ്യേണ്ട സല്‍കര്‍മം ജനങ്ങളെ കാണിച്ച്‌ മാന്യതയും പ്രശംസയും നേടാന്‍ വേണ്ടി ചെയ്യുക എന്നത്‌ നബി(സ) *ചെറിയ ശിര്‍ക്ക്‌* എന്ന്‌ വിശേഷിപ്പിച്ച കുറ്റമാണ്‌. അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി തേടുന്നതിന്‌ പകരം മനുഷ്യരുടെ പ്രീതി തേടുന്നത്‌ ഒരര്‍ഥത്തില്‍ അവരെ അല്ലാഹുവിന്‌ തുല്യമാക്കുന്ന നടപടി ആയതിനാലാണ്‌ നബി(സ) അതിനെ ശിര്‍ക്കിന്റെ (ബഹുദൈവത്വത്തിന്റെ) വകുപ്പിലേക്ക്‌ ചേര്‍ത്തത്‌. ജനങ്ങളെ കാണിക്കാന്‍ വേണ്ടി സല്‍കര്‍മം ചെയ്യുന്നതിനെ വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ 4:38, 4:142, 107:6 എന്നീ സൂക്തങ്ങളിലും ആക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.

ദാനം നല്‌കുന്നവര്‍ അത്‌ നല്‌കപ്പെടുന്നവരില്‍ നിന്ന്‌ പ്രതിഫലമോ സഹായമോ കൃതജ്ഞതയോ കാംക്ഷിക്കാതെ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കണമെന്നാണ്‌ വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനില്‍ നിന്ന്‌ ഗ്രഹിക്കാവുന്നത്‌. "പരിശുദ്ധി നേടാന്‍ തന്റെ ധനം നല്‌കുന്ന ഏറ്റവും സൂക്ഷ്‌മതയുള്ള വ്യക്തി അതില്‍ നിന്ന്‌ (നരകത്തില്‍ നിന്ന്‌) അകറ്റി നിര്‍ത്തപ്പെടും. പ്രത്യുപകാരം നല്‌കപ്പെടേണ്ടതായ യാതൊരു അനുഗ്രഹവും അവന്റെ പക്കല്‍ ഒരാള്‍ക്കുമില്ല. തന്റെ അത്യുന്നതനായ രക്ഷിതാവിന്റെ പ്രീതി തേടുക എന്നതല്ലാതെ. വഴിയെ അവന്‍ സംതൃപ്‌തനാകും'' (വി.ഖു 92:17-21). അഗതികള്‍ക്ക്‌ ആഹാരം നല്‌കുന്നവരുടെ നിലപാടെന്തായിരിക്കണമെന്ന്‌ വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനില്‍ ഇപ്രകാരം പഠിപ്പിക്കുന്നു: "ആഹാരത്തോട്‌ പ്രിയമുള്ളതോടൊപ്പം തന്നെ അഗതിക്കും അനാഥയ്‌ക്കും തടവുകാരനും അവരത്‌ നല്‌കുകയും ചെയ്യും. (അവര്‍ പറയും:) അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിക്ക്‌ വേണ്ടി മാത്രമാണ്‌ ഞങ്ങള്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക്‌ ആഹാരം നല്‌കുന്നത്‌. നിങ്ങളുടെ പക്കല്‍ നിന്ന്‌ യാതൊരു പ്രതിഫലവും നന്ദിയും ഞങ്ങള്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല." (വി.ഖു 76:8,9)

നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ ഇന്ന്‌ സമൂഹത്തിലെ ധര്‍മിഷ്‌ഠരില്‍ പലരും ജനസമ്മതിക്കാണ്‌ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിയെക്കാള്‍ മുന്‍ഗണന നല്‌കുന്നത്‌. ഇസ്‌ലാമിക പ്രവര്‍ത്തകരില്‍ ചിലര്‍ പോലും ജീവകാരുണ്യപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലും സേവനങ്ങളിലും ഏര്‍പ്പെടുമ്പോള്‍ ജനങ്ങളുടെ അംഗീകാരത്തിന്‌ മുന്തിയ പരിഗണന നല്‌കുന്നതായി തോന്നുന്നു. പ്രശസ്‌തി കാംക്ഷിക്കുന്നവരെ അല്ലാഹു പരലോകത്ത്‌ അപമാനിതരാക്കുമെന്ന്‌ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഹദീസ്‌ ദീനീരംഗത്ത്‌ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവരെല്ലാം ഗൗരവപൂര്‍വം വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്‌. മതരംഗത്ത്‌ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ചിലര്‍ രാഷ്‌ട്രീയത്തിലിറങ്ങിയപ്പോള്‍ തങ്ങള്‍, മുമ്പ്‌ ദാനധര്‍മങ്ങളും സേവനങ്ങളും ചെയ്‌തത്‌ എടുത്തുപറഞ്ഞ്‌ വോട്ട്‌ ചോദിക്കുന്ന പ്രവണത വ്യാപകമായിട്ടുണ്ട്‌. ഈ നിലപാട്‌ വ്യക്തികളുടെ ഭാഗത്തു നിന്നുണ്ടായാലും സംഘങ്ങളില്‍ നിന്നുണ്ടായാലും അത്‌ ഉപര്യുക്ത ഖുര്‍ആന്‍ സൂക്തങ്ങള്‍ക്ക്‌ വിരുദ്ധമത്രെ.

© ശബാബ്‌ വാരിക

സ്നേഹം ലഭിക്കണമെങ്കിൽ

"വിശ്വസിക്കുകയും സല്‍കര്‍മ്മങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്തവരാരോ അവര്‍ക്ക് പരമകാരുണികന്‍ സ്നേഹമുണ്ടാക്കികൊടുക്കുന്നതാണ്‌; തീര്‍ച്ച." [അദ്ധ്യായം 19 മറിയം 96]

മഹത്തായ ആശയങ്ങൾ മേൽ ആയത്ത്‌ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

1. വിശ്വസിക്കുകയും സൽകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ട്‌ മുസ്‌ലിംകൾ ജീവിക്കുകയാണെങ്കിൽ ശത്രുക്കളിൽ പോലും സ്നേഹവും ബഹുമാനവും മുസ്‌ലിംകളോട്‌ അല്ലാഹു ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ്.

2. ഇന്ന് സർവ്വ സമുദായങ്ങളും മുസ്‌ലിംകളെ വെറുക്കുവാൻ കാരണം അവർ മറ്റുള്ളവർക്ക്‌ മാതൃകയല്ല എന്നതാണ്.

3. ഏറ്റവും വലിയതും ഫലപ്രദവുമായ മതപ്രബോധനം മാതൃകാജീവിതം മുസ്‌ലിംകൾ നയിക്കലാണ്. അല്ലാതെ പ്രസംഗിച്ചു നടക്കലോ ഭാണ്ഡവും പേറി നാടുചുറ്റലോ അല്ല.

4. അതാ, ഒരു കാലം നമുക്ക്‌ കടന്നുപോയി. ലോകം നമ്മെ സ്നേഹിച്ചു, മാനിച്ചു. അത്‌ നമ്മുടെ ഉപദ്രവമോ അക്രമമോ ഭയന്നിട്ടല്ല. നീതിയും മര്യാദയും കാംക്ഷിച്ചു കൊണ്ടുമാത്രം ജനങ്ങൾ നമ്മിലേക്ക്‌ ഓടിവന്നു. നമ്മെ വിളിച്ചുവരുത്തി. പട്ടണങ്ങൾ അവയുടെ കവാടം നമുക്ക്‌ തുറന്നുതന്നു. കോട്ടകളുടെ താക്കോലുകൾ നമുക്ക്‌ ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം? അന്ന് നമ്മുടെ വിശ്വാസ കർമ്മങ്ങൾ പരിശുദ്ധങ്ങളായിരുന്നു.

ഇന്നിപ്പോൾ ഇത്തരത്തിൽ മാതൃകാജീവിതം നയിക്കുന്നതിനെ ദഅ്-വത്തായി പരിഗണിക്കുവാൻ പോലും പാടില്ലെന്ന് പറയുന്ന മനുഷ്യന്മാരെ കാണാവുന്നതാണ്!!!

By അബ്ദുസ്സലാം സുല്ലമി @ ഖുർആനിന്റെ വെളിച്ചം

സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുക

"സത്യവിശ്വാസികളേ, അല്ലാഹുവിലും, അവന്‍റെ ദൂതനിലും, അവന്‍റെ ദൂതന്ന് അവന്‍ അവതരിപ്പിച്ച ഗ്രന്ഥത്തിലും മുമ്പ് അവന്‍ അവതരിപ്പിച്ച ഗ്രന്ഥത്തിലും നിങ്ങള്‍ വിശ്വസിക്കുവിന്‍. അല്ലാഹുവിലും, അവന്‍റെ മലക്കുകളിലും, അവന്‍റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും അവന്‍റെ ദൂതന്‍മാരിലും, അന്ത്യദിനത്തിലും വല്ലവനും അവിശ്വസിക്കുന്ന പക്ഷം തീര്‍ച്ചയായും അവന്‍ ബഹുദൂരം പിഴച്ചു പോയിരിക്കുന്നു." [അദ്ധ്യായം 4 നിസാ 136]  

ചില അടിസ്ഥാന കാര്യങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരാണ് സത്യവിശ്വാസികൾ. പ്രപഞ്ച സ്രഷ്ടാവായ നാഥന്റെ അസ്തിത്വത്തെയും ഏകത്വത്തെയും അംഗീകരിക്കലാണ് അവയിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യമായത്. വരാനിരിക്കുന്ന പരലോകത്തെയും ദൈവത്താൽ നിയുക്തരായ പ്രവാചകന്മാരെയും അവർക്ക് ദൈവം നൽകിയ വേദഗ്രന്ഥങ്ങളേയും ദൈവത്തിന്റെ പ്രത്യേക സൃഷ്ടികളായ മലക്കുകളെയും അംഗീകരിക്കുകയും വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് സത്യവിശ്വാസം പൂർണമാകുന്നത്. എന്നാൽ വിശ്വാസം കേവലം പ്രഖ്യാപനത്തിൽ പോരാ. ആ വിശ്വാസത്തിനനുസൃതമായ ഒരു ജീവിതം മറ്റുള്ളവർക്ക് കൂടി ദൃശ്യമാവുമ്പോഴാണ് അത് യാഥാർഥ്യമായിത്തത്തീരുന്നത്. ശഹാദത്ത് എന്നത് സാക്ഷിത്വമാണ്. തന്റെ വിശ്വാസം മറ്റുള്ളവർക്ക് ബോധ്യപ്പെടേണ്ടത് തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അവർ സാക്ഷിയായിക്കൊണ്ടാണ്.

 പടച്ചവനെയും പരലോകത്തേയും അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരാളിൽ നിന്ന് പടച്ചവനിഷ്ടമില്ലാത്തതോ പരലോക ശിക്ഷക്ക് പാത്രമായേക്കാവുന്നതോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണാൻ പ്രയാസമാണ്. എന്നാൽ വിശ്വാസം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും എന്നിട്ട് അതനുസൃതമായ പ്രവൃത്തികൾ കാഴ്ചവെക്കുകയും ചെയ്യാത്തവരോട് ഖുർ ആന്റെ ആഹ്വാനം വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. "സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുക" എന്ന പ്രയോഗം വളരെ ചിന്താർഹമാണ്. വിശ്വസിക്കുന്ന കാര്യം ഹൃദയംഗമമായി വിശ്വസിക്കുകയും പൂർണ ഗൗരവത്തോടെയും നിഷ്കർഷതയോടെയും പാലിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. പരസ്യമായി അല്ലാഹുവിനേയും അദൃശ്യകാര്യങ്ങളെയും നിഷേധിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും മനസ്സ് കോണ്ടോ പ്രവൃത്തി കോണ്ടോ നിഷേധിക്കുന്നവർ ധാരാളമാണ്. അങ്ങനെ അവിശ്വസിക്കുന്നവർ ബഹുദൂരം പിഴച്ചുപോയിരിക്കുന്നുവെന്ന് അല്ലാഹു ഓർമപ്പെടുത്തുന്നു.

 by ബ്ദു സലഫി @ പുടവ മാസിക

മനസുകളെ മലീമസമാക്കുന്ന ഊഹങ്ങള്‍

 കുടുംബം പോറ്റാന്‍ വിദേശത്ത് പോയി മരുഭൂമിയില്‍ കഷ്ടപ്പെട്ട് പണിയെടുക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്‍ നാട്ടില്‍ തന്റെ സ്‌നേഹനിധിയായ ഭാര്യയില്‍ സംശയം ജനിച്ചാല്‍ പിന്നെ അയാളുടെ അവസ്ഥ എന്തായിരിക്കും. മറിച്ചു താന്‍ ജീവന് തുല്യം സ്‌നേഹിക്കുന്ന പ്രിയതമന് മറ്റാരാടോ അടുപ്പമുണ്ടെന്ന തോന്നല്‍ സ്ത്രീയില്‍ ജനിച്ചാലും കഥ വ്യത്യസ്തമാവില്ല. വ്യക്തികളെപ്പറ്റിയുള്ള സംശയം കുടുംബ സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങളില്‍ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ ഇടയുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ഗുരുതരമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഖുര്‍ആന്‍ ഊഹത്തില്‍ നിന്ന് വിട്ടുനില്‍ക്കാന്‍ കല്‍പിച്ചതും ഊഹം ചിലത് മഹാപാപമാണെന്ന് ഉണര്‍ത്തിയതും. ദിവസവും ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം കുടുംബത്തിലും ബന്ധുക്കളിലും സുഹൃത്തുക്കളിലും പെട്ടവരും പുറമെയുള്ളവരുമായ എത്രയോ വ്യക്തികളുമായി നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ സമ്പര്‍ക്കം പുലര്‍ത്തുന്നു. ആളുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പലതും കേള്‍ക്കുകയും സംസാരിക്കുകയും വായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാവരേയും സംശയദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കുകയാണെങ്കില്‍ നൂറ് ശതമാനം സംശുദ്ധരായി ഇവിടെ ആരെങ്കിലുമുണ്ടാകുമോ. പരസ്പരമുള്ള വിശ്വാസം മനുഷ്യ വര്‍ഗത്തിന്റെ നിലനില്‍പിന്റെ തന്നെ ആധാരമാണ്. ഇതിന് ഭംഗം വന്നാല്‍ സമൂഹത്തിന്റെ ഘടനയെ തന്നെ അത് സാരമായി ബാധിക്കും. സംശയിക്കപ്പെടുന്നവരും സംശയിക്കുന്നവരും രണ്ട് വിഭാഗവും പലപ്പോഴും പലതരത്തിലുള്ള പ്രയാസങ്ങള്‍ക്കും വിധേയരാകും.

ഒരു ഭര്‍ത്താവിന്റെ കഥ ഇങ്ങനെ : അയാള്‍ ഓഫീസില്‍ നിന്ന് വരുമ്പോള്‍ ഭാര്യ ഒരു യുവാവിനെ യാത്രയാക്കുന്നു. താന്‍ ഏറ്റവും അധികം സ്‌നേഹിക്കുന്ന തന്റെ പ്രിയതമ തന്നെ വഞ്ചിക്കുകയോ. അസ്വസ്ഥത നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ അയാള്‍ രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടി. ചിന്ത പലവഴിക്കും വ്യാപരിച്ചു. ഉറക്കം തഴുകിയതേ ഇല്ല. പിറ്റേ ദിവസം ഓഫീസില്‍ പോകാന്‍ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല. അന്ന് രാത്രിയും അസ്വസ്ഥതയുടെ മുള്‍ക്കിടക്കയില്‍ കിടന്നു കഴിച്ചുകൂട്ടി. പിറ്റേന്ന് പ്രഭാതത്തില്‍ ചിന്താമഗ്നനായി കിടക്കയില്‍ ഇരിക്കുകയാണ്. ഭാര്യ പുത്തന്‍ ഉടുപ്പുകളണിഞ്ഞ് പൂ പുഞ്ചിരി തൂകി തന്റെ മുമ്പില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. കൈയില്‍ ഒരു പൊതിയുമുണ്ട്. അത് അയാളുടെ കരങ്ങളില്‍ സമര്‍പ്പിച്ച് അവള്‍ മൊഴിയുകയാണ്. ‘ഇന്ന് നമ്മുടെ വിവാഹ വാര്‍ഷിക സുദിനമല്ലേ. ഇതാ നിങ്ങള്‍ക്ക് എന്റെ വക സമ്മാനം’. അയാളുടെ മുഖം പ്രസന്നമായി. മാര്‍ക്കറ്റില്‍ നിന്ന് ഈ സമ്മാനപ്പൊതി അവള്‍ക്കെത്തിച്ചുകൊടുത്ത യുവാവിനെയാണ് താന്‍ കണ്ടതെന്ന് അയാള്‍ക്ക് ബോധ്യമായി. പല തെറ്റായ വിചാരങ്ങളുടേയും ഗതി ഇതായിരിക്കും. വസ്തുതാന്വേഷണം നടത്തി ശരിയാണെന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താതെ വെറും ഊഹത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു വ്യക്തിയെ പറ്റിയും ആരോപണമുന്നയിച്ചാല്‍ അവസാനം വിരല്‍ കടിക്കേണ്ടിവരും.

നബിയുടെ പത്‌നി ആഇശ ബീവിയെ ഒരു യുവാവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി ദുരാരോപണത്തിന് വിധേയമാക്കിയ സംഭവത്തില്‍ ബീവി എത്രമാത്രം വേദന തിന്നേണ്ടിവന്നു. അവസാനം അവര്‍ നിരപരാധിനിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. ആരോപണമുന്നയിച്ചവര്‍ അപമാനിതരായി. ഇത് കേട്ടമാത്രയില്‍ തന്നെ ഉള്ളില്‍ നല്ലത് വിചാരിച്ച് ഇത് കെട്ടിപ്പടച്ചുണ്ടാക്കിയതാണെന്ന് നിങ്ങള്‍ക്ക് വിചാരിച്ചുകൂടായിരുന്നുവോ’ എന്നാണ് ഖുര്‍ആന്‍ ചോദിച്ചത്. എന്നാല്‍ ഇന്ന് മാധ്യമങ്ങള്‍ ഊഹത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വ്യക്തികളെയും സംഘടനകളെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്ന എത്ര കഥകള്‍ മെനഞ്ഞെടുക്കുന്നു. എത്ര മനുഷ്യര്‍ അത് കാരണം സമൂഹത്തില്‍ തെറ്റിദ്ധാരണകളുടെ ഇരുട്ടില്‍ കഴിയേണ്ടിവരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികള്‍ പ്രതിയോഗികളെ കുടുക്കാന്‍ പ്രയോഗിക്കുന്ന ആയുധമാണ് ഊഹാപോഹങ്ങളുടെ പുകമറക്കുള്ളില്‍ അവരെ തടഞ്ഞുവെക്കല്‍. എന്നാല്‍ നല്ല പെരുമാറ്റത്തിനും സാമൂഹ്യ മര്യാദകള്‍ പാലിക്കുന്നതിനും മാതൃകയാകേണ്ട മത സംഘടനകളില്‍ പെട്ടവര്‍പോലും എതിരഭിപ്രായക്കാരുടെ വാക്കുകള്‍ വളച്ചൊടിച്ചും ഊഹങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പൊതുജനങ്ങളില്‍ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുന്ന പ്രസ്താവനകള്‍ നടത്തിയും സാമൂഹ്യ ബന്ധങ്ങള്‍ക്ക് പോറല്‍ ഏല്‍പ്പിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ഊഹവും സംശയവും ഉള്ളില്‍ സ്ഥാനം പിടിച്ചാല്‍ പിന്നെ ഒളിഞ്ഞു നോട്ടവും ചാരപ്പണിയും നടത്തി തന്റെ ധാരണ ശരിയാണെന്ന് സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമമായി. അതുകൊണ്ടാണ് ഖുര്‍ആന്‍ ഊഹത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ നിരോധിക്കുന്ന കല്‍പ്പന പ്രഖ്യാപിച്ച ഉടനെതന്നെ നിങ്ങള്‍ ചാരപ്പണി നടത്തരുതെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചത്.

വ്യക്തമായ തെളിവില്ലാതെ ഒരു മനുഷ്യനെപ്പറ്റിയും ഊഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഒരു ആരോപണം ഉന്നയിക്കാന്‍ പാടില്ല. പലപ്പോഴും തന്റെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തില്‍ സമാനമായ തെറ്റുകള്‍ വെച്ചുപുലര്‍ത്തുന്നവരാണ് മറ്റുള്ളവരെപ്പറ്റി ഇത്തരം തെറ്റുകള്‍ സങ്കല്‍പ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഒരു മനശ്ശാസ്ത്ര സത്യം. കളവ് പറയുന്നവരായിരിക്കും മറ്റുള്ളവരില്‍ കളവ് ചാര്‍ത്തുന്നവരധികവും. അബൂഹാതിം ബസ്തി പറയുന്നു: മറ്റുള്ളവരുടെ ന്യൂനതകള്‍ ചുഴിഞ്ഞന്വേഷിക്കാതെ സ്വന്തത്തെ ന്യൂനതകളില്‍ നിന്ന് പരിശുദ്ധമാക്കാനാണ് ബുദ്ധിമാന്മാര്‍ ശ്രമിക്കുക. സ്വന്തം ജീവിതത്തില്‍ സമാനമായ കുറ്റം ചെയ്യുന്നവര്‍ക്ക് മറ്റുള്ളവരില്‍ അത് കാണുമ്പോള്‍ നിസ്സാരമായി തോന്നും. രണ്ടാം ഖലീഫ ഉമറിന്റെ വാക്കുകള്‍ വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണ്: ‘നിന്റെ സഹോദരന്റെ വാക്കില്‍ നന്മയുടെ സാധ്യതയുള്ളേടത്തോളം കാലം നീ അതില്‍ തിന്മ ഊഹിച്ചെടുക്കരുത്. തന്നെപ്പറ്റി ജനങ്ങളില്‍ തെറ്റിദ്ധാരണ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു കാര്യം ചെയ്താല്‍ അതിന് സ്വന്തത്തെയാണ് ആദ്യം ആക്ഷേപിക്കേണ്ടത്. തനിക്ക് മാനസിക പ്രയാസമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു കാര്യം ആരെങ്കിലും ബോധപൂര്‍വമല്ലാതെ ചെയ്താല്‍ അയാളെ തെറ്റിദ്ധരിക്കാതെ അയാളുടെ പ്രവൃത്തിക്ക് എന്തെങ്കിലും ഒരു ന്യായം കണ്ടെത്താനാണ് സാഹോദര്യ ബോധം പ്രേരിപ്പിക്കേണ്ടത്. ഒരിക്കല്‍ ഖലീഫ ഉമര്‍ ഒരു സദസിലേക്ക് കടന്നുചെന്നപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാല്‍ മറ്റൊരാളുടെ കാല്‍പ്പാദത്തില്‍ തട്ടി. അയാള്‍ ക്ഷുഭിതനായി പറഞ്ഞു: ‘എന്താ കണ്ണു പൊട്ടനാണോ’ എന്നാല്‍ ഉമര്‍ അക്ഷോഭ്യനായി പറഞ്ഞു: ‘അല്ല’. ഒരു പിഴച്ച ധാരണയാണ് അയാളെ ഖലീഫയുടെ നേരെ അത്തരം ഒരു ഭാഷ പ്രയോഗിക്കാന്‍ പ്രേരിപ്പിച്ചതെങ്കിലും അദ്ദേഹം എത്ര സമചിത്തതയോടെയാണ് അതിനെ നേരിട്ടത്. ശരിയും തെറ്റുമാകാന്‍ സാധ്യതയുണ്ടാകുംവിധം മനസില്‍ ഉടലെടുക്കുന്ന തോന്നലാണല്ലോ ഊഹം.

പ്രസിദ്ധ ഖുര്‍ആന്‍ വ്യാഖ്യാതാവായ ഇമാം ഖുര്‍ത്വുബീ ഈ തോന്നല്‍ രണ്ടു വിധമുണ്ടെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഉത്തമ ജീവിതരീതിയും സ്വഭാവവുമുള്ള നല്ല മനുഷ്യരെപ്പറ്റിയുള്ള ശരിയായ തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ലാതെയുള്ള ഊഹം. ഇത് മനസില്‍ ഉടലെടുക്കാന്‍ തന്നെ പാടില്ല. എന്നാല്‍ പരസ്യമായി നീചകൃത്യങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെടുകയും സംശയാസ്പദമായ പ്രവൃത്തികള്‍ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവര്‍. അവരുടെ അധാര്‍മിക ജീവിതത്തെപ്പറ്റി ഊഹങ്ങള്‍ ഉടലെടുക്കുക സ്വാഭാവികമാണ്. പക്ഷേ ശരിയായ തെളിവുകള്‍ ലഭിക്കാതെ ആരെപ്പറ്റിയായാലും ഒരു ഊഹം വാക്കിലൂടെയോ പ്രവൃത്തിയിലൂടെയോ പ്രകടിപ്പിക്കാന്‍ പാടില്ല. ആരുടെയും അഭിമാനത്തിന് ക്ഷതമേല്‍പ്പിക്കുന്നത് ഹറാമായ പ്രവര്‍ത്തിയായി പ്രവാചകന്‍ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ലാത്തിടത്തോളം കാലം എല്ലാ മനുഷ്യരെപ്പറ്റിയും സദ്‌വിചാരമായിരിക്കും വിശ്വാസിയുടെ മുഖമുദ്ര.

By  പി. മുഹമ്മദ് കുട്ടശ്ശേരി @ ചന്ദ്രിക ദിനപത്രം

അമൂല്യ നിധി

ലോകത്തെ മുഴുവന്‍ മനുഷ്യര്‍ക്കും സൂക്ഷ്മാര്‍ഥത്തില്‍പോലും ഏറ്റക്കുറച്ചിലില്ലാതെ അല്ലാഹു നല്‍കിയ അമൂല്യ നിധിയാണ് സമയം. എല്ലാവര്‍ക്കും ഒരു ദിവസം 24 മണിക്കൂര്‍ മാത്രം. യഥാര്‍ഥത്തില്‍ ഓരോ നിമിഷങ്ങളും അവ ലഭ്യമാവുമ്പോള്‍ മാത്രമേ നമ്മുടെ ആയുസ്സിനോട് ചേരുന്നുള്ളൂ. അതിനാല്‍ ഓരോ നാനോ നിമിഷങ്ങളും നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ മഹോന്നത സമ്മാനം(പ്രസന്റ്) ആണ്. തിരിച്ചുപിടിക്കാനോ പുന:സൃഷ്ടിക്കാനോ കഴിയാത്ത ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ അമൂല്യ വസ്തുവാണ് സമയം. എന്നാല്‍ ഈ അമൂല്യാവസ്ഥ നമുക്ക് ബോധ്യപ്പടുന്നത് അവസാന മണിക്കൂറുകളില്‍ മാത്രം. ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുനടക്കാനാവില്ലെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുമ്പോഴാണ് ലഭ്യമായ സമയത്തെക്കുറിച്ച ആശങ്കയും അല്പംകൂടി ആയുസ്സിലേക്ക് ചേര്‍ന്നെങ്കിലെന്ന പ്രതീക്ഷയും സജീവമാകുന്നത്.

 കലണ്ടറുകള്‍ ഒട്ടും ആശങ്കയില്ലാതെ നാം പുതുക്കുന്നു. ഡയരികളില്‍ പേജുകള്‍ നിസ്സങ്കോചം മറിച്ചിടുന്നു. ആയുസ്സില്‍നിന്നും നഷ്ടപ്പെട്ടതും കര്‍മതലത്തിലേക്ക് ചേര്‍ത്തുവെച്ചതും എത്രയെന്ന് ഓരോ പേജും നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. സമയത്തെ ഓഡിറ്റിന് വിധേയമാക്കാന്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സമയത്തെ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് ഫലപ്രദമയി വിനിയോഗിക്കുന്നതിന് കൃത്യവും ചിട്ടയാര്‍ന്നതുമായ ക്രമീകരണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവണം. പണം വീണ്ടും വീണ്ടെടുക്കാം. സമയ മോ? അപരന്റെ സമയത്തിന് വില കല്പിക്കണം. സമയനഷ്ടം അപരാധമായി തിരിച്ചറിയണം. ആയുസ്സിനെ സ്വയം കൊല്ലുന്നതും സമയം വെറുതെ നശിപ്പിക്കുന്നതും സമാനഗൗരവത്തില്‍ കാണണം. സമയമില്ലെന്ന് പരാതിപ്പെടുമ്പോള്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ നടപടിക്രമങ്ങളിലാണ് ഒരാള്‍ ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുന്നത്. എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളത്ര സമയം സ്രഷ്ടാവ് പ്രദാനം ചെയ്തില്ലെന്നാണ് ഓരോ പരാതിയിലും ഉള്‍ച്ചേര്‍ന്നിരിക്കുന്നതെന്ന് നാം ചിന്തിക്കാറുണ്ടോ?

 അന്ത്യനാളില്‍, അപരാധികള്‍ തങ്ങള്‍ അല്‍പം സമയം മാത്രമേ ഭൂമിയില്‍ കഴിച്ചുകൂട്ടിയിട്ടുള്ളുവെന്ന് പറയുമെന്ന് ഖുര്‍ആന്‍ പരാമര്‍ശിക്കുന്നു. സമയ ത്തിന്റെ അനുഭവതലം പരലോകവുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോള്‍ അത്രമേല്‍ ചെറുതായിരിക്കും- കണ്ണ് ചിമ്മി തുറക്കുന്ന നിമിഷങ്ങള്‍ മാത്രം. നമ്മുടെ ദൗത്യനിര്‍വഹണങ്ങള്‍ക്കായി നിശ്ചയിച്ച് നിജപ്പെടുത്തിയ അതിനിസ്സാരമായ നിമിഷാര്‍ദ്ധങ്ങള്‍ അലസമായി കഴിച്ചുകൂട്ടുമ്പോള്‍ തിരിച്ചെടുക്കാനാവാത്ത നഷ്ടമാണ് ഇഹ-പര ലോകത്ത് അനുഭവിക്കാനുള്ളതെന്ന് ഗ്രഹിക്കണം. പരലോക വിചാരണയില്‍ സമയം കണിശമായി പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്. യുവതയുടെ സമയ വിനിയോഗം പ്രത്യേകിച്ചും. ദയാലുവായ സ്രഷ്ടാവിന്റെ മഹാദാനമായ സമയം, കണ്ണും കാതും ജാഗ്രതയോടെ തുറന്നുവെച്ച് ഫലപ്രദമായി വിനിയോഗിക്കാത്തവര്‍ക്ക് കാലം മാപ്പ് നല്കില്ല. ദൗത്യത്തിന്റെ വിപുലത കാരണം സ്വയം പകുത്ത് നല്കാനാവാതെ സാഹസപ്പെടുന്നവന്റെ മുന്നില്‍, നാം ഉറങ്ങിയും ഗൗരവമായി സമീപിക്കാതെയും 'സമയത്തെ' (exess) അധികമായി തോന്നുന്നുവെങ്കില്‍, ആദ്യത്തെ വ്യക്തി മര്‍ദിതന് സമാനമാണ്. അവന്റെ പ്രാര്‍ഥനയെ നാം ഭയപ്പെടുക.

 By  ജാബിര്‍ അമാനി @ ശബാബ് വാരിക 

Popular ISLAHI Topics

ISLAHI visitors